Aandacht voor menstruatie (producten)
Een aantal duurzamere menstruatieproducten. Beeld: Sam Ashton
Elk jaar op 28 mei is het Wereld Menstruatie Dag, een dag die in het teken staat van het doorbreken van taboe en schaamte, het verbeteren van de toegang tot goede producten en goede zorg.
Ongeveer de helft van de wereldbevolking menstrueert - en de andere helft heeft er dus indirect mee te maken - en toch wordt dit natuurlijke gegeven in veel gevallen niet openlijk besproken. Zelfs de manier waarop lang reclame is gemaakt voor menstruatieproducten - denk aan blauwe in plaats van rode vloeistof - en het gebruik van ‘verhullende‘ bloemengeurtjes in de producten wekken schaamte en het gevoel dat maandelijks bloedverlies ‘vies’ is in de hand.
Daarnaast is goede zorg bij hormonale en menstruatieproblemen nog steeds niet overal goed geregeld. Vaak worden pijn, vermoeidheid en hevig bloedverlies - ook door artsen - nog steeds betiteld als iets dat ‘er nu eenmaal bij hoort’ waardoor serieuze gezondheidsklachten onvoldoende serieus worden genomen.
Tot slot, ook de toegang tot goede menstruatieproducten - een basisbehoefte - is nog lang geen vanzelfsprekendheid. Wereldwijd zijn er vele miljoenen mensen die zich deze niet kunnen veroorloven. En dit heeft grote gevolgen voor hun leven, het leidt bijvoorbeeld tot uitval op school of werk, tot het moeten bezuinigen op andere basisproducten en tot gebruik van minder hygiënische alternatieven of het te lang gebruiken van de beschikbare producten wat gezondheidsrisico’s met zich meebrengt.
En vergis je niet, ook in Nederland is er sprake van deze ‘menstruatiearmoede’. Uit onderzoek in 2024 bleek dat ongeveer 13% van de vrouwen die menstrueren niet de producten konden betalen die zij nodig hadden. Reden voor bijvoorbeeld het Armoedefonds om uitgiftepunten op te zetten waar gratis menstruatieproducten beschikbaar worden gesteld.
Door verschillende organisaties worden campagnes gevoerd om te zorgen dat menstruatieproducten in toiletten op scholen, bij sportverenigingen of op de werkvloer gratis beschikbaar zijn, dat de kennis met betrekking tot menstruatie en hormonale aandoeningen, zoals hevig menstrueel bloedverlies, endometriose, premenstrueel syndroom en poly-endocrien metabool ovarium syndroom, wordt vergroot en de zorg wordt verbeterd en dat er overal sprake moet zijn van een veilige sfeer waarin menstruatie een normaal gespreksonderwerp is en schaamte geen plek heeft.
In de toiletten bij ons in de winkel en het café liggen menstruatieproducten die je ter plekke kunt gebruiken als je een keer iets nodig hebt.
Menstruatie en het milieu
Het maandelijks gebruik van wegwerpmenstruatieproducten gedurende ongeveer 40 jaar in een mensenleven heeft uiteraard milieu-impact. Gemiddeld hebben we het over ongeveer 10.000 tampons of maandverbanden per persoon. Dit betekent ongeveer 90 kg aan maandverband of 60 kg aan tampons bij het restafval. Daarnaast bestaan gangbare tampons vrijwel geheel uit katoen - waarvan de productie veel pesticiden en heel veel water vraagt - en is gangbaar maandverband meestal gemaakt van een beetje houtpulp en zo’n 90% plastic - een product uit de fossiele industrie. Het duurt ongeveer honderd jaar voor een tampon of maandverband is afgebroken. Tampons bevatten vaak pesticideresten, hormoonverstorende geurstoffen en weekmakers, slecht voor de gezondheid van milieu én mens. Wegwerpproducten zorgen bovendien vaak voor verstoppingen in de riolering.
Er komen steeds meer alternatieven op de markt die ofwel gemaakt zijn van ecologische materialen, wat dus in elk geval aan de productiekant milieuvoordelen biedt, of gericht zijn op hergebruik wat bovendien ook nog aan de afvalkant scheelt. De aanschafprijs van herbruikbare producten is hoger dan gangbare wegwerpproducten, maar je doet er veel langer mee.
Systematisch onderzoek naar de exacte milieueffecten van gangbaar menstruatiemateriaal ten opzichte van meer duurzame alternatieven ontbreekt nog, maar het rapport Gifvrij Ongesteld van WECF uit 2020 geeft wel belangrijk inzicht in de milieu- en gezondheidseffecten van gangbare menstruatieproducten.
Onderstaand kees je welke duurzamere producten wij verkopen.
Imse Vimse
Het Zweedse merk Imse Vimse is in 1988 opgericht en richtte zich in eerste instantie op het ontwikkelen van een alternatief voor wegwerpluiers omdat de dochter van oprichter Marie Wallenberg daar eczeem van kreeg. Tegenwoordig maken ze onder meer ook menstruatieproducten. Imse Vimse wil duurzaamheid de norm maken in plaats van de uitzondering.
Herbruikbaar maandverband en inlegkruisjes
De maandverbanden van Imse Vimse zijn gemaakt van biologisch katoen met vleugels die onder het ondergoed vastgemaakt worden met twee drukknopen, waardoor het stevig op zijn plaats blijft. Alle maandverbanden hebben een buitenlaag van 100% biologisch katoenflanel en hebben een binnenlaag van biologisch katoen die is zijn versterkt met een dunne waterdichte laag OEKO-Tex gecertificeerd (dus vrij van giftige stoffen) polyesterweefsel dat gelamineerd is met polyurethaan. Door hergebruik van de producten is de milieubelasting lager dan die van gangbare menstruatie producten met plastics die na een keer al worden weggegooid.
Bij ons zijn verkrijgbaar:
Panty Liners Classic (diverse kleuren) - lichte menstruatie / vloei (5 ml - gelijk aan ongeveer 1 tampon regulier formaat)
Sanitary Pads Day (wit en zwart) - gemiddelde tot zware menstruatie (15 ml - gelijk aan ongeveer 2 wegwerp tampons regulier formaat)
Sanitary Pads Night (wit en zwart) - zware menstruatie (20 ml - gelijk aan ongeveer 2-3 tampons regulier formaat)
Menstruatie Ondergoed
Het menstruatie ondergoed van Imse Vimse is gemaakt van 95% biologisch katoen en 5% elastaan. Het absorberende gedeelte is gemaakt van 100% biologisch katoen en de waterdichte laag in het ondergoed bestaat uit 100% polyester gelamineerd met polyurethaan (PUL).
Wij hebben:
Hipster Light flow (zwart of bruin) - lichte menstruatie (10 ml - gelijk aan ongeveer 1 wegwerp tampon regulier formaat). Maten: XS t/m XXL
Hipster Medium flow (zwart of bruin) - gemiddelde tot zware menstruatie (15 ml - gelijk aan ongeveer 2 wegwerp tampons regulier formaat). Maten: XS t/m XXL.
Hight Waist - Heavy Flow (Red) - zware menstruatie (20 ml - gelijk aan ongeveer 2-3 wegwerp tampons/maandverbanden). Maat: XS.
Hight Waist Light Flow - lichte menstruatie (10 ml - gelijk aan ongeveer 1 wegwerp tampon regulier formaat). Maten: XS t/m XXL.
Hight Waist Medium Flow - gemiddelde tot zware menstruatie (15 ml - gelijk aan ongeveer 2 wegwerp tampons regulier formaat. Maten: XS t/m XXL.
Teen Period Underwear Heavy Flow (Bright Red) - 20 ml - gelijk aan ongeveer 2-3 wegwerp tampons regulier formaat. Maten: XS t/m L.
Natracare
Natracare werd in 1989 opgericht door Susie Hewson met als doel een beter alternatief te bieden voor de ongezonde en milieuonvriendelijke gangbare menstruatieproducten. Natracare was het eerste merk dat zich wereldwijd inzet om biologische en natuurlijke menstruatieproducten op de markt te brengen.
Maandverband
De maandverbanden van Natracare zijn plasticvrij, parfumvrij, chloorvrij, kleurstoffen vrij, zonder rayon en biologisch afbreekbaar en composteerbaar. Het absorberende deel van het maandverband is gemaakt van biologisch katoen, ecologische houtpulp en bioplastic. De wikkel is gemaakt van composteerbare bio plastic en de verpakking is gemaakt van gerecycled karton.
Wij hebben:
Maandverband Ultra Extra Regular - voor een gemiddelde bloeding.
Maandverband Ultra Extra long met vleugels - voor een gemiddelde tot zware bloeding .
Maandverband Ultra Extra Super met vleugels - voor een zware bloeding en ‘s nachts.
Tampons
De tampons van Natracare zijn gemaakt van 100% GOTS gecertificeerd biologisch katoen. De tampons zijn plasticvrij, parfumvrij, chloorvrij, kleurstoffen vrij, zonder rayon en biologisch afbreekbaar en composteerbaar. De verpakking is gemaakt van gerecycled karton en de wikkel van (BPA vrije) gerecycled plastic.
Bij ons vind je:
Biologische Tampons Normaal - voor een lichte tot gemiddelde menstruatie (6 tot 9 g).
Biologische Tampons Super - voor een gemiddelde tot zware menstruatie (9 tot 12 g).
Biologische Tampons Super Plus - voor een zware menstruatie (12 tot 15 g).
Me Luna menstruatiecups
Dit bedrijf is in 2009 in Duitsland opgericht vanuit de wens om een duurzame, kwalitatief goede en gebruiksvriendelijke menstruatiecup te maken die bovendien ook betaalbaar is. Ze worden in een eigen fabriek in Duitsland gemaakt en zijn vervaardigd van hoogwaardige, medisch gecertificeerde Thermoplastisch elastomeer (een kunstrubber dat onder andere ook wordt gebruikt in babyspenen, infuusslangen en kunsthartkleppen) die ook in Duitsland worden geproduceerd. Ze bevatten geen PVC, latex, siliconen of alkylfenolen, bleekmiddel, deodoriserende middelen, absorberende gels of eiwitten. Controle vindt plaats in onafhankelijke laboratoria. De cups zijn verkrijgbaar in verschillende kleuren, maten en mate van flexibiliteit. Wij hebben de Shorty, de Standard en de Sport. Wij raden nieuwe gebruikers altijd de Standard aan, deze is flexibel en daardoor makkelijk in gebruik.
Het inbrengen van een menstruatiecup vraagt enige oefening. Op de site van Me Luna vind je een gebruiksaanwijzing en tips voor onderhoud.
Menstruatiecups in verschillende kleuren. Beeld: Het Duurzame Warenhuis
Fairzone kruik
Voor wie last heeft van menstruatiepijn is een warmwaterkruik heel prettig om te gebruiken.
Fairzone is een Duits bedrijf dat rubber wil inzetten als alternatief voor plastic. Kernwaarden zijn goede werkomstandigheden voor de kleine boeren en arbeiders op de rubberplantages, duurzaam beheer en het consequent afzien van kinderarbeid en dierproeven.
De Fairzone kruiken worden gemaakt van van 100% natuurlijk, plasticvrij natuurrubber. De kruiken zijn Fairtrade en FSC gecertificeerd. Ze bevatten twee kanten: een ribbelkant voor langzame warmte afgifte en een kant met nopjesstructuur voor een snellere warmte afgifte. Bij goed gebruik gaan de kruiken jarenlang mee. Belangrijk: doe er geen kokendheet water in en vul hem niet helemaal tot aan de rand.
Voldoende aanbod dus in duurzamere alternatieven. Maak vooral je eigen keuze Twijfel je of wil je meer advies over welk product voor jou geschikt zou kunnen zijn? Vraag het vooral aan onze medewerkers. Bij ons is menstruatie natuurlijk gewoon bespreekbaar.
Wil je ook tips om menstruatie meer bespreekbaar te maken en te zorgen dat elk toilet ‘Gewoongesteld’ is? Zie dan deze tools van Women Inc.