|
Joszi Smeets, 31, wonend tussen Ooij en Nijmegen. Vertel eens wat over jezelf: Ik ben geboren en opgegroeid in Nijmegen en na jaren in Amsterdam woon ik sinds deze winter met mijn gezin in een dijkhuisje in de Ooijpolder. We leven simpel, bewust en met de seizoenen mee. Vijf jaar geleden heb ik Food Hub opgericht, een bureau dat mensen in staat stelt de wereld van voedsel en landbouw te verduurzamen. We ontwikkelen en begeleiden trainingen, opleidingen en onderwijsproducten voor deelnemers afkomstig uit de hele voedselketen: denk aan boeren, studenten, bankiers, chefs of food startups. Dit thema raakt heel veel verschillende mensen in hun rol en handelingsperspectief. Food Hub bestaat inmiddels uit tien mensen, in mijn rol als creatief directeur bouw ik onze programma’s en begeleid ik de onderdelen die gaan over persoonlijk leiderschap. Wat betekent duurzaamheid voor jou? Duurzaamheid is voor mij het tegenovergestelde van onverschilligheid. Aandacht, respect en geduld zijn belangrijke onderdelen. En het is ook niet rigide of eenduidig. Een belangrijke kernwaarde in het onderwijs van Food Hub is dat er niet zoiets is als één voedselsysteem met een duurzaam antwoord, wanneer je hier mee aan de slag gaat vraagt dat dus om een blijvende verandering in je werkwijze en houding. In ons huidige duurzaamheidsdebat overheerst vaak denken in goed en slecht en polen die tegenover elkaar staan. Ik denk dat de waarheid veel meer fluïde en bewegelijk is dan wij comfortabel vinden, dat betekent immers dat het niet af gaat zijn maar om een blijvende ontwikkeling gaat. Niet zo gek als je je bedenkt dat alles in de wereld altijd door blijft bewegen. Het is denk ik belangrijk dat we hier onze eigen plek in weten te vinden zodat je duurzame gedrag natuurlijk en eigen gaat voelen en een manier van leven wordt. En op welk moment begon je hiervoor bewuster keuzes te maken? Ik groeide op in Nijmegen. Mijn ouders namen ons altijd mee naar buiten: naar de bossen, de vennen en de waddeneilanden. Toen ik op mijn 18de in Nieuw Zeeland ging wonen trok ik er ook altijd op uit. Ik woonde bij een Maori familie die een mythologische betekenis gaf aan alles op aarde. Ik herinner me hier echt voor het eerst het hele bewuste gevoel dat wij onderdeel zijn van de natuur maar ons er in de dagelijksheid vaak boven plaatsen. Ik voel me veel meer op mijn gemak als ik er onderdeel van ben en maak daarmee bijna vanzelf ook de duurzamere keuzes die voor mij werken. Ik ben niet iemand die zich heel erg vastbijt in een gewoonte of routine, niet in mijn werk en niet thuis. Ik pas me aan aan waar we leven, het klimaat, het seizoen. Kiezen voor een leven waarin dat als vanzelf gaat en onze verhuizing van Amsterdam naar de Ooijpolder is denk ik de meest bewuste keuze die ik heb gemaakt. In Amsterdam kun je heel veel duurzame keuzes maken maar je blijft altijd een grote afstand houden tot de oorsprong en leeft in een stenen wereld, de muren kwamen soms letterlijk op me af. Dat is nu heel anders, we voelen ons in korte tijd al heel erg onderdeel van de Ooijpolder. De seizoenen hier op de dijk zijn zo verschillend. De zomer is prachtig en heet, we hebben overvloedige oogst uit de moestuin en de fruitbomen op het terrein. Mijn dagen bestaan uit scharrelen rondom ons huis en heel veel tijd aan en in al het water in de polder. In de herfst en winter kan het echt guur, kaal en bijna eenzaam zijn. We trekken ons dan terug in ons kleine huis en leven om de kachel heen. De korte dagen met weinig maakt creatief: veel lezen, schrijven, koken en knutselen. In essentie probeer ik echt te kiezen om zo flexibel mogelijk met elke dag te leven. Heb je duurzame dilemma's? De polder is nu prachtig en ik heb totaal geen behoefte om op vakantie te gaan naar verre oorden, het helpt ook mee dat we nu in een kleine kinderen fase zitten. Voor hen is elke schelp de Taj Mahal en daarmee waardeer ik ook meer wat je hier dichtbij allemaal nog kan ontdekken. Echter mijn reizen hebben mij ontzettend gevormd en ook mijn man is echt een kind van wereldreizigers en had voor zijn twaalfde al de halve aardbol gezien. Ik vind het ook heel belangrijk om onze kinderen te laten zien dat niet iedereen lijkt op onze witte polderburen. We willen ze graag onder dompelen in culturen en diversiteit. Niet wonen in een stad als Amsterdam betekent al dat we dat actief moeten faciliteren. Maar ook onze wens om niet te vliegen maakt dat echt een ander verhaal. We hebben het hier veel over thuis, ik ben benieuwd. Heb je niet zo heel duurzame guilty pleasures? Chocolade, koffie, avocado’s en plastic wegwerpluiers. Ja hoor dat soort producten vind je echt wel in ons huis. Ik weet nog goed dat ik mijn moeder vertelde over mijn onderzoek naar wasbare luiers en ze me zei: Lieverd ‘pick your battles’. We woonden toen 1 hoog achter in een mini appartement zonder droger en ik ben blij dat ik toen voor gemak heb gekozen. Ik wilde al moeder worden zolang ik me herinner en nu het ook nog lukt ben ik erachter dat ik moeder zijn het allermooiste vindt wat er is en zou ik bij wijze van spreken een heel elftal willen. Het is soms een taboe maar ik ben me er zeer bewust van dat babies maken een van de meest onduurzame dingen is om te doen op een overbevolkte planeet. Staan er nog aanpassingen op je to-do list? We praten veel over aanpassingen in en rondom ons kleine oude huis. Een vriend van ons is architect met heel veel oog voor authenticiteit, het landschap waarin een huis ligt en duurzaam wonen. We hebben laatst een heel plan met hem besproken waar we heel erg door geïnspireerd waren. Hier willen we stap voor stap aan gaan bouwen. Daarnaast hebben we een hele grote moestuin naast ons huis die een buurvrouw nu verzorgd. Zij weet zoveel en wij mogen nu al heerlijk mee eten. Ik ben nu zwanger en helaas kan ik door bekkenklachten veel minder meehelpen dan ik had gewild. Ik hoop de komende jaren veel van haar te leren en meer en meer zelfvoorzienend te eten. Welke praktische tips heb je voor mensen die graag bewuster willen leven? Woon je in een stad? Neem dan een oogstabonnement in je omgeving, check Community Supported Agriculture voor projecten bij jou in de buurt. Het oogsten was echt mijn wekelijkse hoogtepunt toen ik nog in Amsterdam woonde: je hebt vanzelf een wekelijks moment buiten waarin je letterlijk met je poten in de klei staat en je leert hoeveel meer je kan eten van eigen bodem.. Verder: leef het voor. Het gaat uiteindelijk niet om afzonderlijke keuzes en tips. Woon en werk naar je waarden zoveel als je realiteit en inkomen dit toelaten, zo leef je vanzelf je meest bewuste leven.
|